Маълумотлар таҳлилидаги инновациялар: “Ижтимоий фикр” РЖФЎМ мутахассислари Грушин конференциясининг маҳорат дарсида

“Ижтимоий фикр” республика жамоатчилик фикрини ўрганиш Маркази мутахассислари энг йирик социологик форум - Грушин конференцияси доирасидаги "Тадқиқотчилик индустриясининг келажаги" трекида иштирок этишди.

Тадқиқот жараёнларининг шиддатли рақамлаштирилиши шароитида “Ижтимоий фикр” РЖФЎМ жамоатчилик фикрини ўрганиш амалиётига илғор технологияларни фаол равишда жорий этишда давом этмоқда. АТ ва ахборот хавфсизлиги бўлими бошлиғи Тимур Муратов ва бўлим мутахассиси Азим Набиевнинг сифатий тадқиқотларда сунъий интеллектдан фойдаланишга тизимли ёндашувлар мавзусига бағишланган онлайн маҳорат дарсида иштирок этиши мутахассисларнинг касбий маҳорат малакаларини оширишда муҳим босқич бўлди.

«Содда» ёндашувдан архитектуравий пайплайнгача

Таниқли социолог ва сифатий усуллар соҳасидаги эксперт Сергей Проценко томонидан ўтказилган маҳорат дарсининг асосий мавзуси фокус-гуруҳлар ва чуқурлаштирилган интервьюлар транскриптлари билан ишлашни тил бўйича катта моделлар (LLM) ёрдамида трансформациялаш бўлди. Маҳорат дарси давомида Марказ мутахассислари сунъий интеллектни қўллашга икки хил ёндашув ўртасидаги тафовутни ўрганишди:

• «Содда» ёндашув: нейротармоққа бир марталик сўровлар, бу кўпинча контекстнинг йўқолишига, модель галлюцинациялари ва натижанинг қайта тикланмаслигига олиб келади.
• Архитектуравий ёндашув (Pipeline): операцияларни аниқ кетма-кет қилиб тизиш, бунда таҳлил жараёни сўзма-сўз иқтибосларни чиқариб олишдан тортиб то кросс-таҳлил ва якуний хулосаларнинг синтезигача назорат қилинадиган босқичларга бўлинади.

«Инсон контурда»: хавфсизлик ва аниқлик

Маҳорат дарсида Human-in-the-loop («Инсон контурда») тамойилига алоҳида эътибор қаратилди. Иштирокчилар сунъий интеллект тадқиқотчининг ўрнини босмаслигини, балки маʼнолар талқини, маълумотлар верификацияси ва ҳар бир босқичда сифатни назорат қилиш каби ниҳоятда муҳим функцияларни инсон учун қолдириб, механик операцияларни (кундалик одатий 60-70% ишларни) автоматлаштириш учун қудратли восита бўлиб хизмат қилишини муҳокама қилдилар.

"Ижтимоий фикр" РЖФЎМ ахборот технологиялари мутахассислари учун энг долзарб масалалар қуйидагилар бўлди:

1. Маълумотлар йўналишини белгилаш: ҳисоботдаги якуний хулосадан тортиб то респондентнинг транскриптдаги муайян бир иқтибосигача бўлган йўлни кузатиш имконияти.
2. Кўламга мослашувчанлик: сифатий маълумотларнинг катта массивлари сифатини йўқотмасдан таҳлил қилиш учун созланган алгоритмларни (талабларни) қўллаш.
3. Хавфсизлик: ёпиқ контурларда ишлаш ва респондентлар маълумотларининг тўлиқ махфийлигини таъминлаш учун локал нейротармоқлардан фойдаланиш.

Тадқиқотчилик индустриясининг келажаги

"Тадқиқотчилик индустриясининг келажаги" трекида иштирок этиш "Ижтимоий фикр" РЖФЎМ мутахассисларига маълумотларни тузилмалаштиришнинг янги воситалари (Markdown-белги, автоматлаштирилган жадваллар) ва сунъий интеллектнинг респондентлар нутқидаги истеҳзо ёки туб маънони йўқотиш каби типик хатоларини минималлаштириш усуллари билан танишиш имконини берди.